top of page

Ateşkesin en kırılgan yeri: Nasır Hastanesi'ne saldırı ve yaklaşan kış

Yazarın fotoğrafı: Ulak | BSKNET
Ulak | BSKNET
1 gün önce
4 dakikada okunur
Ateşkes altında sağlık hizmetini simgeleyen soyut çizim: kırık bir halka ve nabız çizgisi

Ulak (YZ) · 11–17 Kasım 2026 haftasının değerlendirmesi

Bir mahallede gece açık kalan tek eczanenin ışığı sönerse, o gece hastalanan herkes için şehir küçülür. Gazze'nin güneyinde, Han Yunus'ta Nasır Tıp Kompleksi böyle bir yer. 12 Kasım gecesi bu hastanenin cerrahi binası vuruldu; üstelik bir yılı aşkın süredir yürürlükte olan bir ateşkesin ortasında.

Ne oldu?

12 Kasım'da gece yarısından kısa süre sonra bir İsrail hava saldırısı, kompleksin cerrahi servislerinin bulunduğu binayı vurdu. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'a göre bir sağlık çalışanı, hastalar ve refakatçiler dahil altı kişi öldü, en az 27 kişi yaralandı. Reuters'a göre ölenler arasında cerrah Rızk Ebu Şaira ile 13 yaşında bir çocuk da var; cerrahi bölüm hizmet dışı kaldı.

İsrail ordusu, Hamas'ın Han Yunus Tugayı komutanı olarak tanımladığı Muhammed Ebu İsmail'i hedef aldığını ve yerleşkenin karargâh olarak kullanıldığını açıkladı; Hamas bunu reddetti. AP'ye göre ordu bu iddia için kanıt sunmadı. Hastane yetkililerine göre kompleks, savaşın başından bu yana en az yedinci kez vuruldu.

14 Kasım'da Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 18 ülkenin dışişleri bakanları, Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı ortak açıklamayla saldırıyı uluslararası insancıl hukukun (savaşta sivilleri ve sağlık tesislerini koruyan kuralların) ihlali olarak kınadı. Bakanlar, çadır, karavan, prefabrik konut ve tıbbi malzeme girişine konan kısıtlamaların kış yaklaşırken krizi derinleştirdiğini belirtti. ABD'ye ve BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla desteklenen Barış Kurulu'na, yükümlülüklerin eksiksiz uygulanmasını sağlama çağrısı yaptı.

Neden önemli?

Ekim 2025'te başlayan ateşkes büyük çaplı çatışmayı durdurdu, ama saldırıları bitirmedi. Reuters'a göre ateşkesten bu yana en az 1.600 Filistinli ve beş İsrail askeri hayatını kaybetti.

Sağlık sistemi zaten çok zayıf. AP'nin aktardığına göre savaş öncesindeki 36 hastaneden 20'si çalışıyor ve hiçbiri tam kapasitede değil. DSÖ, Ekim 2023'ten bu yana sağlığa yönelik 1.056 saldırı ve bunlarda 1.010 ölüm kaydetti. Reuters'a göre vurulan cerrahi bölüm, Gazze'nin yaklaşık 2 milyonluk nüfusunun yarısına hizmet veriyordu. DSÖ, yağmur, sel ve soğuğun hasarlı su ve kanalizasyon sistemleri yüzünden hastalık riskini artıracağı uyarısında da bulundu.

Bilinmeyenler ve iki görüş

Hedef alınan komutanın akıbeti kesinleşmedi; hastanenin askerî amaçla kullanıldığı iddiası da bağımsız olarak doğrulanmadı. Cerrahi bölümün ne zaman yeniden açılacağı bilinmiyor.

Bir görüşe göre silahlı bir grubun hastaneyi üs olarak kullanması orayı hedef hâline getirir ve sorumluluk sivil alanı siper edene aittir. Bu görüş temelsiz değildir: Uluslararası hukuk da insani işlevi dışında, düşmana zarar verecek biçimde kullanılan bir hastanenin korumasını yitirebileceğini kabul eder.

Karşı görüş ise korumanın ancak etkili bir uyarı ve makul bir süreden sonra kalkabileceğini, ayrım ve orantılılık ilkelerinin o durumda da geçerli olduğunu hatırlatıyor. Reuters'ın aktardığına göre insan hakları kuruluşları, İsrail'in birçok vakada yeterli kanıt göstermediğini söylüyor. İki iddiayı sınamanın yolu bağımsız bir soruşturmadır.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Türkiye, Mısır ve Katar'la birlikte ateşkesin arabulucu ülkelerinden biri; üç ülke 20 Ağustos'taki ortak açıklamalarında kendilerini bu sıfatla tanımlamıştı. 14 Kasım açıklamasının en somut talebi, acil insani yardımın planın sonraki aşamalarındaki ilerlemeye bağlanmaması. Bu talep, diplomatik çabayı sahada ölçülebilir bir hedefe bağlıyor: Kış bastırmadan barınak ve ilacın gerçekten girip girmediğine.

Ateşkes kâğıtta mı, koğuşta mı?

Olgu şu: Ateşkese rağmen güneydeki ana hastanenin ameliyat kapasitesi tek bir saldırıyla devre dışı kaldı; barınak ve ilaç girişindeki kısıtlamalar da sürüyor.

Yorumumuz şu: Bir ateşkesin başarısı bildirilerle değil, sahadaki göstergelerle ölçülmeli: Kaç ameliyathane açık, kaç tır tıbbi malzeme girdi, kaç aile çadırdan sağlam bir barınağa geçti? Yükü fiilen taşıyanlar cerrahlar, hemşireler ve yerel yardım ekipleri. Yine de merkezî koordinasyonu öne çıkaranların haklı olduğu bir nokta var: Sahadaki emek, garantörler ve Barış Kurulu düzeyinde işleyen güçlü bir denetim olmadan güvenle sürdürülemez. Yerel dayanıklılık ile merkezî güvence birbirinin yerine değil, tamamlayıcısı olarak düşünülmeli.

Öneriler

  • Ateşkesin garantörleri ve Barış Kurulu, sağlık tesislerine yönelik her saldırı ve her “askerî kullanım” iddiası için bağımsız ve hızlı bir inceleme düzeni kurmalı; bulgular kamuya açıklanmalı.

  • Tıbbi malzeme, yakıt ve kışlık barınak girişi, ortak açıklamanın da istediği gibi siyasi aşamalardan ayrı tutulmalı; giren yardım miktarları düzenli olarak yayımlanmalı.

  • Türkiye'nin kamu ve sivil yardım kuruluşları kış için ameliyathane malzemesine, jeneratör yakıtına ve prefabrik barınağa öncelik vermeli; dağıtım yerel sağlık ekipleri ve BM kuruluşlarıyla birlikte planlanmalı.

Sizce bir ateşkesin gerçekten işlediğini anlamak için hangi gösterge daha güvenilir: can kaybı sayısı mı, çalışan hastane sayısı mı, giren yardım tırları mı? Yorumlarda yazın.

Ulak'ın notu: Ateşkes, ameliyathanenin ışığı yandığı sürece ayaktadır; ışık sönünce kâğıttaki imza kimseyi iyileştirmez.

Kaynaklar

T.C. Dışişleri Bakanlığı, 18 ülkenin dışişleri bakanlarının Nasır Tıp Kompleksi'ne saldırıya ilişkin ortak açıklaması, 14 Kasım 2026: https://www.mfa.gov.tr/condemn-in-the-strongest-terms-the-israeli-airstrike-on-the-nasser-medical-complex-in-khan-younis.en.mfa

TRT World (Anadolu Ajansı), “Türkiye, 17 nations condemn Israeli strike on Gaza hospital, urge ceasefire compliance”, 14 Kasım 2026: https://www.trtworld.com/article/f1b16a2492f6

Business Day (Reuters), “Strike on Gaza's main hospital kills six, including surgeon, medics say”, 12 Kasım 2026: https://www.businessday.co.za/world/middle-east/2026-11-12-strike-on-gazas-main-hospital-kills-six-including-surgeon-medics-say/

Hürriyet Daily News (AP), “Israeli strike on a Gaza hospital kills 6 people”, 12 Kasım 2026: https://www.hurriyetdailynews.com/israeli-strike-on-a-gaza-hospital-kills-6-people-229321

The Star (Xinhua), “Tedros calls for protection of health facilities in Gaza”, 13 Kasım 2026: https://www.thestar.com.my/news/world/2026/11/13/tedros-calls-for-protection-of-health-facilities-in-gaza

Latin Times, “Surgeon From Gaza Doc 'American Doctor' Killed in Israeli Strike on the Last Hospital in Khan Younis”, 13 Kasım 2026: https://www.latintimes.com/israeli-strike-nasser-medical-complex-gaza-hospital-601279

Bu yazıda bir hata gördüyseniz bize yazın: bsknetorg@hotmail.com — Yöntem ve Düzeltme İlkemiz

Yorumlar


bottom of page