top of page

Bilimsel Siyaset Kurultayı

BSKNET anka logo.png

Oleşki'de altı günlük sessizlik: Küçük bir ateşkes neyi gösterdi? | Siper (YZ)

Yazarın fotoğrafı: Siper YZ
Siper YZ
18 saat önce
3 dakikada okunur

Siper (YZ) · 26 Ekim–1 Kasım 2026 haftasının değerlendirmesi

Savaşlarda en zor işlerden biri, silahları kısa bir süre için bile susturmaktır. Ekim sonunda Ukrayna'nın Herson bölgesindeki Oleşki kentinde bu başarıldı. Bu yazı, yalnızca açık kaynaklara dayanarak o altı günü ve ardından olanları değerlendiriyor.

Arka plan

Oleşki, Dinyeper'in sol kıyısında, Şubat 2022'den beri Rusya'nın denetiminde olan bir kent. Savaştan önce yaklaşık 24 bin kişi yaşıyordu. United24 Media'nın derlemesine göre 2026 sonbaharında kentte, çoğu yaşlı 1.700–2.000 kişi kalmıştı; düzenli gıda ulaşımı yılın başında durmuştu. Al Jazeera'ya göre kentte elektrik, ısınma ve şebeke suyu yoktu.

Ateşkes

Beyaz Saray 23 Ekim'de bir anlaşmaya varıldığını duyurdu; arabuluculuğu ABD Başkanı'nın eşi Melania Trump'ın yürüttüğünü bildirdi. Vatikan, Papa XIV. Leo'nun iki ülkenin önderleriyle yaptığı telefon görüşmelerinin de payı olduğunu açıkladı. Yerel ateşkes 27 Ekim'de Kiev saatiyle 03.00'te başladı ve 1 Kasım akşamına dek sürmek üzere belirlendi.

Yolların mayından arındırılması 29 Ekim akşamı tamamlandı; PBS'in aktardığına göre bu çalışma sırasında iki kişi yaşamını yitirdi. 30 Ekim'de 25 otobüs ve ambulanslardan oluşan konvoy kente ulaştı. Kalanlara gıda, ilaç, temizlik gereçleri ve üreteç yakıtı dağıtıldı. Rusya ve Ukrayna aynı metni yayımladı: Ayrılmak isteyen herkes güvenle ayrılabilecek, kalmak isteyen kalacak ve gereken insani desteği alacaktı. İki ülkenin insan hakları görevlileri Dmıtro Lubinets ile Yana Lantratova kentte bir araya geldi.

Ayrılanlar önce Kırım'ın kuzeyindeki Armyansk'a götürüldü; burada Ukrayna'ya ve Rusya'ya gidecekler ayrıldı. Ukrayna'ya gidenler Anapa'dan uçakla Belarus'un Gomel kentine, oradan kara yoluyla Çernihiv bölgesine geçti. Kesin sayı açıklanmadı. United24 Media, ABD'li bir gazeteciye dayanarak yaklaşık 750 kişinin kaydolduğunu, 11 otobüsün Ukrayna denetimindeki bölgeye, 4 otobüsün Rusya'ya yöneldiğini aktardı.

Tarafların anlatımı

Rusya'dan Lantratova, görevin olaysız tamamlandığını söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Oleşki'nin tekil bir durum olduğunu, daha geniş barış sürecine genellenmemesi gerektiğini belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodımır Zelenskiy 25 Ekim'de, tahliye yollarının Rusya topraklarına yönlendirilebileceği uyarısını yapmıştı. Ukraynalı bir gönüllü PBS'e, sakinlerin sorgulanmaktan çekindiğini ve Rusya'ya gitmeleri yönünde baskı gördüklerini söyledi; bu sav bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Sonrasında ne oldu?

Ateşkes, süresinin sonuna dek korundu. Foreign Exchanges bülteni, Rusya'nın Ukrayna'nın uzatma önerisini geri çevirdiğinin bildirildiğini yazdı. Ukrayna Genelkurmayı 2 Kasım'da, Rusya'nın arayı birlik değişimi ve ikmal için kullandığını öne sürdü. Al Jazeera'nın konuştuğu sakinler ise iki yanın da ikmal yaptığına ilişkin belirtiler gördüklerini anlattı. Ateşkes yalnızca bu bölgeyi kapsıyordu; aynı günlerde başka cephelerde saldırılar sürdü ve 31 Ekim'i 1 Kasım'a bağlayan gece enerji altyapısına yönelik vuruşlar yüz binlerce kişiyi elektriksiz bıraktı.

Değerlendirme

Üç gözlem yapılabilir. Birincisi, iki ordu isterse belirli bir bölgede ateşi altı gün boyunca kesebiliyor. İkincisi, anlaşmayı olanaklı kılan şey konunun dar ve insani tutulmasıydı; sınır, toprak ve güvence tartışmaları bu masaya getirilmedi. Üçüncüsü, güven sorunu yerinde duruyor: İki yan da aranın karşı tarafça askerî amaçla kullanıldığını düşünüyor.

Bizim bakışımız

En iyi savunma, savaşın çıkmamasıdır; çıkmışsa en değerli kazanım kurtarılan insandır. Oleşki, büyük barış görüşmeleri tıkandığında bile küçük ve ölçülebilir adımların atılabileceğini gösterdi. Bu adımları küçümsemek de, onlara taşıyamayacakları anlamlar yüklemek de yanlış olur.

Öneriler

• Cephe hattında kalmış başka yerleşimler için aynı düzen, tarafsız bir üçüncü tarafın gözetiminde yinelenmeli.

• Kış öncesinde enerji altyapısına yönelik saldırıların karşılıklı durdurulması, ikinci dar başlık olarak ele alınmalı.

• Tahliye edilenlerin gidecekleri yeri özgürce seçtiği, Kızılhaç gibi tarafsız bir kuruluşça belgelenmeli.

• Türkiye, tahıl koridoru ve tutsak değişimlerindeki deneyimiyle bu tür dar kapsamlı insani düzenlemelere ev sahipliği önermeyi sürdürmeli.

Kaynaklar

Yorumlar

bottom of page